Opublikowano:

Zapodaję bardzo ogólne i…

Zapodaję bardzo ogólne i bardzo skondensowane streszczenie tego, o co w ogóle chodzi w uniwersum Diuny. Część z tego oparta o oryginalne książki, a reszta o to, co pisał później syn autora na podstawie zapisków oraz jego własnej twórczości.

Można się spierać o szczegóły, nazewnictwo, pominięte wydarzenia i postacie, ale wtedy rozrosłoby się to wielokrotnie. Układ względnie chronologiczny. Być może powstanie kolejna część, która będzie opisywać wydarzenia mające miejsce niedługo przed oraz w trakcie książki/filmu…

HISTORIA PRZED GILDIĄ

Nasza bliska przyszłość to ogólny rozwój w przewidywalnym kierunku – transhumanizm, sztuczna inteligencja, ekspansja międzygwiezdna. Powstaje Stare Imperium. W ciągu setek lat popada w coraz większą stagnację i korupcję, ludzie walczą o władzę i zasoby. Tworzy się wiele rozłamów i nowych religii powstałych w wyniku ewolucji starych.

Pojawia się grupa wpływowych, która przy udziale przeprogramowanego AI przekształca się w cybernetyczne machiny wojenne i w nawiązaniu do historii nazywa Tytanami. Z pomocą myślących maszyn podbijają sporą część Starego Imperium, planety pozostałe w opozycji tworzą Ligę Wysokich Rodów.

W międzyczasie, badacze planetarni trafiają na pustynną planetę Arrakis, zakładają stacje badawcze, wchodzą w kontakt z występującą tam naturalnie przyprawą-melanżem. Jej stymulujące narkotyczne właściwości zapewniają jej rynek zbytu.

Na planetach kontrolowanych przez Tytanów dochodzi do buntów. Aby się z tym uporać, Tytani przekazują AI coraz większą kontrolę i wpływ, aż osiąga krytyczny poziom samoświadomości i przejmuje władzę, nad samymi Tytanami oraz wszystkimi ich technologicznymi zasobami. Nazywa siebie Omniusem i tworzy sieć połączonych ze sobą Zsynchronizowanych Planet. Zniewala podległych ludzi wykorzystując ich jako siłę roboczą i dąży do dalszej ekspansji.

Liga Wysokich Rodów całkowicie zakazuje korzystania z AI i toczy z nią nieustającą wojnę. Na roślinnej planecie Rossak odkryto wiele psychoaktywnych substancji wpływających na ludzki potencjał oraz zdolności umysłu, w tym takich, które pozwalają uzyskać przewagę nad maszynami. Tam odblokowano też pierwsze nadludzkie zdolności, w tym pamięć genetyczną. Jedną z takich psychoaktywnie usprawnionych potomkiń jest Norma Cenva.

Norma Cenva trafia do jednego z największych ludzkich naukowców, wraz z nim prowadzi badania, które następnie otwierają drogę do wielu zaawansowanych technologii, takich jak tarcze, dryfy, nadświetlna podróż kosmiczna. Biznesmen Aurelius Venport czerpie korzyści z handlu substancjami z Rossaka, wchodzi też w układ z Normą Cenvą. Jego korporacja dzięki monopolowi na technologie Cenvy, staje się potęgą handlową i transportową.

W wyniku dalszych konfliktów, Serena Butler, córka jednej z głów Wysokich Rodów, zostaje uwięziona przez AI w centrum jego dowodzenia na Ziemi. Prowadzone na Serenie eksperymenty skutkują śmiercią jej syna, a to staje się zaczątkiem ogólnoplanetarnego buntu ludzkich niewolników. W odwecie maszyny unicestwiają ziemską ludzkość, co w następstwie staje się polityczną iskrą rozpalającą wielką krucjatę przeciwko maszynom – Dżihad Butleriański.

Jego pierwszą decyzją jest wspólny nuklearny kontratak skutkujący unicestwieniem Ziemi, a kolejne sukcesy idą w parze z coraz silniejszym antytechnologicznym fanatyzmem. Korporacja Venporta zaczyna handlować przyprawą. Genetycznie zmodyfikowana Norma Cenva prowadzi dalsze badania nad technologią zaginania przestrzeni. Trafia w ręce Tytanów, gdzie jest torturowana, co wyzwala cały wewnętrzny potencjał jej cielesnych i umysłowych zdolności.

Po wydostaniu się z niewoli, Cenva razem z Venportem rozpoczynają produkcję pierwszych zaginaczy przestrzeni. Nie istnieje sposób, aby taka podróż była całkowicie bezpieczna. Pomocne są zaawansowane komputery, których używania surowo zabrania dżihad. Przy dalszych badaniach Cenva korzysta z przyprawy, która nadzwyczajnie wzmacnia jej zdolności umysłowe, kosztem fizycznych mutacji.

Ludzkość traci coraz więcej zasobów militarnych, również na skutek niedoskonałej podróży nadświetlnej. Cenva w akcie desperacji nasyca się ogromnymi ilościami przyprawy, co całkowicie otwiera jej świadomość łącząc ją z czasoprzestrzenią, a zarazem przekształca fizycznie. Staje się pierwszym Nawigatorem. To pozwala jej wypełnić brakujące ogniwo w bezpiecznym zaginaniu przestrzeni i dać ludzkości przewagę nad maszynami.

Pojmane maszyny na planecie Ginaz pomagają ludziom szkolić wojowników wyspecjalizowanych w walce. Założona tam szkoła staje się zaczątkiem w kształceniu Mistrzów Miecza – klasy najlepszych wojowników w walce wręcz we wszechświecie, którzy trafiają na usługi Wielkich Rodów.

Jeden z podprogramów AI skupiony na eksperymentach na ludziach hoduje Gilberta Albansa, którego umysł ma zostać ukształtowany na wzór komputera, dając mu nadludzkie zdolności pamięciowe, analityczne i logiczne. Po zakończeniu dżihadu Albans otwiera ośrodek kształcenia umysłu, który szkoli Mentatów – analityków i strategów na usługach Wielkich Rodów, zastępujących maszyny obliczeniowe.

W trakcie jednego z buntów grupa religijnych niewolników przejmuje zaginacz przestrzeni i ślepym trafem dociera na Arrakis. Odkrywając sposoby przetrwania na jej pustyniach oraz właściwości przyprawy stają się zaczątkiem ludu znanego jako Fremeni.

Część przywódców dżihadu wraz z fanatycznym, skupionym na genetycznych udoskonaleniach rządem Tlulaxa w tajemnicy prowadzi operację niewolniczą na gigantyczną skalę, aby pozyskiwać organy na części zamienne dla walczących w krucjacie. Po wyjściu na jaw, Tlulax zostaje potępiony i wykluczony, a jego społeczeństwo zamyka się i przekształca w Bene Tleilax.

Ludziom udaje się przeprogramować część danych przesyłanych między zsynchronizowanymi światami AI, co wprowadza zamęt wśród maszyn. Tytani przy pomocy swoich zcyborgizowanych podwładnych próbują wyzwolić się spod władzy AI i toczą z nimi wojnę. Serena Butler pod pozorem negocjacji udaje się do siedziby AI, gdzie celowo prowokuje, aby zginąć męczeńską śmiercią i pobudzić ludzkość do jeszcze większej nienawiści i wysiłku oraz niszczenia wszystkiego, co elektroniczne i mechaniczne.

Osłabione AI decyduje się wypuścić na ludzkość Plagę – wirusa o wysokiej śmiertelności, zrzucanego z orbity. Ludzie szybko rozpoznają zagrożenie i odkrywają, że przyprawa pozwala spowolnić i zatrzymać działanie wirusa, co skutkuje włączeniem Arrakis do Ligi i rozpoczęcie jej eksploatacji.

Wizja zagrożenia wymarciem ludzkości sprawia, że ugrupowanie kobiet o zdolnościach umysłowych rozszerzonych dzięki substancjom pozyskiwanym na Rossaku w tajemnicy posługuje się zaawansowanymi komputerami, aby prowadzić genetyczne katalogi ludzkości w celu jej przetrwania i dalszej inżynierii. Pozostałości ugrupowania po zakończeniu dżihadu stają się znane jako Bene Gesserit.

Dzięki zaginaczom przestrzeni ludzkość odkrywa plan AI, które w potężnym ataku zamierza zniszczyć Salusę Secundus, będącą centrum dowodzenia osłabionych wirusem ludzi. Wszystkie możliwe środki zostają skierowane na produkcję zaginaczy przestrzeni oraz broni nuklearnej.

W momencie ataku AI na Salusę Secundus, przy użyciu zaginaczy zostaje przeprowadzone skoordynowane kontruderzenie na wszystkie zsynchronizowane planety AI, poza jego centralnym światem na Corrinie. Wraz z maszynami, miliardami giną zniewoleni przez nie ludzie. Brak Nawigatorów sprawia, że wiele zaginaczy przepada.

Pozostałe po ataku siły ludzi kierują się nad Corrin, gdzie formują blokadę wokół planety i w powoli uzupełniają straty. Na skutek Plagi ludzkość skurczyła się w ciągu kilku dekad o 2/3, wiele Wysokich Rodów wymarło, wiele się podzieliło, przemysł i rolnictwo cofnęło się o dziesięciolecia.

Pomimo ścisłej blokady, AI w dalszym ciągu szkodzi, więc pod wpływem nacisków przeprowadzona zostaje ostateczna bitwa pod Corrinem, gdzie za cenę życia milionów, AI i jego maszyny zostają doszczętnie zniszczone. Kulty fanatyków przetaczają się przez wolne planety i niszczą wszelkie pozostałości komputerów i maszyn oraz historyczne dokumenty. Jedynymi ośrodkami, gdzie przetrwała zaawansowana technologia są Ix oraz Richese.

Przywódca dżihadu przyjmuje nazwisko Corrino i ogłasza się imperatorem zjednoczonej ludzkości, a Złoty Tron na Corrinie staje się centrum władzy we wszechświecie. Ocalałe Wysokie Rody tworzą Landsraad, ustalający sprawy między nimi. Utworzony zostaje CHOAM, który reguluje kwestie ekonomiczne. Korporacja Venporta i zapoczątkowany przez Normę Cenvę ośrodek przekształcania ludzi w Nawigatorów dają początek Gildii Kosmicznej, która uzyskuje monopol na międzygwiezdny handel, transport oraz finanse. Zostaje ustanowiony początek nowej ery liczony według kalendarza Gildii.

#dune #diuna #ksiazki #kino #film #scifi #sciencefiction